ေလထုညစ္ညမ္းမႈက လူ႔သက္တမ္းကို ၃ ႏွစ္ေလ်ာ့ခ်ဟုဆို

ေလထုညစ္ညမ္းမႈက လူ႔သက္တမ္းကို ၃ ႏွစ္ေလ်ာ့ခ်ဟုဆို
Knowledge

ေလထုညစ္ညမ္းမႈက လူ႔သက္တမ္းကို ၃ ႏွစ္ေလ်ာ့ခ်ဟုဆို

ဂ်ာမဏီႏိုင္ငံ မက္စ္ပလန႔္ တကၠသိုလ္ဓာတုေဗဒ ဌာနက ရာသီဥတုသိပၸံပညာရွင္ ေဂ်ာ့စ္လီလီဗယ္လ္ က ကမာၻ႔ေလထုညစ္ညမ္းမႈက လူသားေတြရဲ႕ ပွ်မ္းမွ် သက္တမ္းကို ၃ႏွစ္စာတိုေအာင္ ေလွ်ာ့ခ်ေပး ေနတယ္လို႔ သူရဲ႕ ေလ့လာမႈ အသစ္တစ္ရပ္ကေန ဆိုလိုက္ပါ တယ္။

ေလထုညစ္ညမ္းမႈက ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း စစ္ပြဲ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ငွက္ဖ်ား တို႔ ထက္ပိုၿပီးေၾကာက္စရာေကာင္းၿပီးေတာ့ ပိုၿပီး လူ႔သက္တမ္းကို ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္တယ္လို႔ သူကဆိုတယ္။

အဂၤါ ေန႔ထုတ္ နလုံးေသြးေၾကာဆိုင္ရာ ဂ်ာနယ္ထဲမွာ သူနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာ သိပၸံပညာရွင္ေတြ ေပါင္းၿပီး လူ႔သက္တမ္း အေသအေပ်ာက္ႏႈန္းနဲ႔ ေလထုညစ္ညမ္းမႈ ဆက္စပ္ပုံကို ေလ့လာခဲ့ၾကပါတယ္လို႔ ေဖာ္ျပပါရွိပါတယ္။

သူတို႔လုပ္ခဲ့တဲ့ စစ္တမ္းအရ ေလထုညစ္ညမ္းမႈေၾကာင့္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တုန္းက အ႐ြယ္မတိုင္ခင္ ေသဆုံးမႈ ၉သန္းနီးပါ ေလာက္ ရွိတယ္လို႔ ဆိုတယ္။

လူ႔သက္တမ္း တိုေတာင္းမႈ ေမွ်ာ္လင့္ႀကိမ္ႏႈန္းက ၃ ႏွစ္ရွိပါတယ္။ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း ေၾကာင့္ ၂ ႏွစ္နီးပါး ေစာေသတာနဲ႔ ယွဥ္ၾကည့္လိုက္ရင္ ေလထုညစ္ညမ္းမႈ က ပိုဆိုးတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။

ေလထုညစ္ညမ္းမႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚတဲ့ ေရာဂါေတြကို အုပ္စု ၆ စုခြဲလို႔ ရပါတယ္။ အသက္ရႈလမ္းေၾကာင္း ကူးစပ္မႈ ဝင္ျခင္း ၊ နာတာရွည္ အဆုပ္ေရာဂါရျခင္း ၊ အဆုပ္ကင္ဆာ ၊ နလုံးေရာဂါ ၊ ေလျဖတ္ျခင္းကို ျဖစ္ေစတဲ့ ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာပိတ္ေရာဂါ ၊ ေသြးတိုး ဆီးခ်ိဳ လို ကူးစပ္မႈ မရွိႏိုင္တဲ့ ေရာဂါ ေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

နလုံးနဲ႔ ေသြးေၾကာဆိုင္ရာ ေရာဂါေတြက ကမာၻ လူ႔ သက္တမ္းကို ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္တဲ့ ပမာဏက ၄၃% ရွိပါတယ္။ ေသြးတိုး ဆီးခ်ိဳ ေလျဖတ္ေလငန္း နလုံးေရာဂါနဲ႔ နလုံးအားနည္းေရာဂါေတြ အားလုံးက ေလထုညစ္ညမ္းမႈကို အေျခခံတဲ့ ေအာက္ဆီဂ်င္ ရရွိမႈ နည္းပါးျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္တာပါ။

အသက္၆၀ အထက္ အ႐ြယ္မတိုင္မီ ေသဆုံးသူ ၇၅% က ေလထုညစ္ညမ္းမႈလို႔ အခိုင္အမာ ေျပာဆိုထားပါတယ္။

ေလထုညစ္ညမ္းမႈက ေတာမီးေလာင္တာနဲ႔ ဖုန္မုန္တိုင္း တိုက္လို႔ ျဖစ္ေနရကတည္းကေန စက္႐ုံ မီးခိုေခါင္းတိုင္ေတြ ထည့္ေပါင္းလိုက္ေတာ့ ပိုဆိုးကုန္တာေပါ့။ အခ်ိန္မတိုင္မီ ေသဆုံးျခင္းက ခ်မ္းသာတဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာ ၈၀% ျဖစ္ပြားေနပါတယ္။

ေမာင္ယႆ REF: upi
Photo; WHO

Unicode

လေထုညစ်ညမ်းမှုက လူ့သက်တမ်းကို ၃ နှစ်လျော့ချဟုဆို

ဂျာမဏီနိုင်ငံ မက်စ်ပလန့် တက္ကသိုလ်ဓာတုဗေဒ ဌာနက ရာသီဥတုသိပ္ပံပညာရှင် ဂျော့စ်လီလီဗယ်လ် က ကမ္ဘာ့လေထုညစ်ညမ်းမှုက လူသားတွေရဲ့ ပျှမ်းမျှ သက်တမ်းကို ၃နှစ်စာတိုအောင် လျှော့ချပေး နေတယ်လို့ သူရဲ့ လေ့လာမှု အသစ်တစ်ရပ်ကနေ ဆိုလိုက်ပါ တယ်။

လေထုညစ်ညမ်းမှုက ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း စစ်ပွဲ အေအိုင်ဒီအက်စ် ငှက်ဖျား တို့ ထက်ပိုပြီးကြောက်စရာကောင်းပြီးတော့ ပိုပြီး လူ့သက်တမ်းကို လျှော့ချနိုင်တယ်လို့ သူကဆိုတယ်။

အင်္ဂါ နေ့ထုတ် နလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာ ဂျာနယ်ထဲမှာ သူနဲ့ နိုင်ငံတကာ သိပ္ပံပညာရှင်တွေ ပေါင်းပြီး လူ့သက်တမ်း အသေအပျောက်နှုန်းနဲ့ လေထုညစ်ညမ်းမှု ဆက်စပ်ပုံကို လေ့လာခဲ့ကြပါတယ်လို့ ဖော်ပြပါရှိပါတယ်။

သူတို့လုပ်ခဲ့တဲ့ စစ်တမ်းအရ လေထုညစ်ညမ်းမှုကြောင့် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တုန်းက အရွယ်မတိုင်ခင် သေဆုံးမှု ၉သန်းနီးပါ လောက် ရှိတယ်လို့ ဆိုတယ်။

လူ့သက်တမ်း တိုတောင်းမှု မျှော်လင့်ကြိမ်နှုန်းက ၃ နှစ်ရှိပါတယ်။ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း ကြောင့် ၂ နှစ်နီးပါး စောသေတာနဲ့ ယှဉ်ကြည့်လိုက်ရင် လေထုညစ်ညမ်းမှု က ပိုဆိုးတာကို တွေ့ရပါတယ်။

လေထုညစ်ညမ်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တဲ့ ရောဂါတွေကို အုပ်စု ၆ စုခွဲလို့ ရပါတယ်။ အသက်ရှုလမ်းကြောင်း ကူးစပ်မှု ဝင်ခြင်း ၊ နာတာရှည် အဆုပ်ရောဂါရခြင်း ၊ အဆုပ်ကင်ဆာ ၊ နလုံးရောဂါ ၊ လေဖြတ်ခြင်းကို ဖြစ်စေတဲ့ ဦးနှောက်သွေးကြောပိတ်ရောဂါ ၊ သွေးတိုး ဆီးချို လို ကူးစပ်မှု မရှိနိုင်တဲ့ ရောဂါ တွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

နလုံးနဲ့ သွေးကြောဆိုင်ရာ ရောဂါတွေက ကမ္ဘာ လူ့ သက်တမ်းကို လျှော့ချနိုင်တဲ့ ပမာဏက ၄၃% ရှိပါတယ်။ သွေးတိုး ဆီးချို လေဖြတ်လေငန်း နလုံးရောဂါနဲ့ နလုံးအားနည်းရောဂါတွေ အားလုံးက လေထုညစ်ညမ်းမှုကို အခြေခံတဲ့ အောက်ဆီဂျင် ရရှိမှု နည်းပါးခြင်းကြောင့် ဖြစ်တာပါ။

အသက်၆၀ အထက် အရွယ်မတိုင်မီ သေဆုံးသူ ၇၅% က လေထုညစ်ညမ်းမှုလို့ အခိုင်အမာ ပြောဆိုထားပါတယ်။

လေထုညစ်ညမ်းမှုက တောမီးလောင်တာနဲ့ ဖုန်မုန်တိုင်း တိုက်လို့ ဖြစ်နေရကတည်းကနေ စက်ရုံ မီးခိုခေါင်းတိုင်တွေ ထည့်ပေါင်းလိုက်တော့ ပိုဆိုးကုန်တာပေါ့။ အချိန်မတိုင်မီ သေဆုံးခြင်းက ချမ်းသာတဲ့ နိုင်ငံတွေမှာ ၈၀% ဖြစ်ပွားနေပါတယ်။

မောင်ယဿ REF: upi
Photo; WHO

No Comments

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကပ္ေရာဂါလြတ္ေျမာက္ေရး လယ္တီဆရာေတာ္ဘုရားႀကီး၏အစီအရင္ေတာ္
Knowledge
“ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကပ္ေရာဂါေဘးမွကင္းလြတ္ေစရန္အတြက္ ရပ္ကြပ္၊ၿမိဳ႕႐ြာ၊တိုင္းခ႐ိုင္၊ျပည္နယ္အလိုက္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ႏွိမ္နင္းေရး နည္းလမ္း” ၂

“ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကပ္ေရာဂါေဘးမွကင္းလြတ္ေစရန္အတြက္ ရပ္ကြပ္၊ၿမိဳ႕႐ြာ၊တိုင္းခ႐ိုင္၊ျပည္နယ္အလိုက္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ႏွိမ္နင္းေရး နည္းလမ္း” ၂ (၁)မိမိတို႔၏ ရပ္ကြပ္၊ေက်း႐ြာရွိ လမ္းတိုင္း၊လမ္းတိုင္းတြင္ ၿခဳံႏြယ္ပိတ္ေပါင္းမ်ားကင္းစင္ေစရန္အတြက္ ခုတ္ထြင္ရွင္းလင္းျခင္း၊အမႈိက္ပုံ၊ေရပုပ္ေရကန္စ သည့္ အပုပ္နံ႔၊အညီနံ႔ အေကာင္းသည့္အနံ႔အသက္မ်ားထြက္ေပၚေနသည့္ ေနရာမ်ားကိုအနံ႔အသက္ကင္းေပ်ာက္ေစရန္ စီမံျပဳလုပ္ျခင္း၊တံျမက္စည္းလွဲ၍ သန္႔ရွင္းေအာင္ျပဳလုပ္ထားျခင္း၊လူမေနသည့္ အိမ္၊အိမ္အိုအိမ္ပ်က္၊တဲအိုတဲပ်က္မ်ားကို ခြင့္ျပဳခ်က္ယူ၍ ၿဖိဳဖ်က္ျခင္း၊လူအေစာင့္အေရွာက္ထားေစျခင္းတို႔ ကိုစီမံျပဳလုပ္ထားရပါမည္။ဖ်ားနာေနေသာလူနာမ်ားရွိလွ်င္ ေဆးဝါးကုသေပးျခင္း၊ေဆး႐ုံ၊ေဆးခန္း၊ေဒသႏ္ၱရက်န္းမာေရးဌာနမ်ားသို႔ပို႔ေဆာင္ေပးျခင္းတို႔ ကိုပါျပဳလုပ္ေပးရပါမည္။ (၂) ရပ္ကြပ္၊ေက်း႐ြာမ်ားရွိ လူႀကီး၊လူငယ္၊ပရဟိတအဖြဲ႕မ်ားသည္ မိမိတို႔၏ ရပ္ကြပ္၊ေက်း႐ြာရွိ ရဟန္းသံဃာေတာ္မ်ားထံသို႔သြားေရာက္ၿပီး အႏၲရာယ္ကင္း ပရိတ္ေတာ္မ်ား ႐ြတ္ဖတ္ရန္အတြက္ ေလွ်ာက္ထားၿပီး ရပ္ကြပ္၊ေက်း႐ြာအတြင္း၌ အႏ္ၱရာယ္ကင္းပရိတ္႐ြတ္ဖတ္ပူေဇာ္ပြဲမ်ားက်င္းပႏိုင္ရန္အတြက္ စနစ္တ က်စီစဥ္ၿပီး ပရိတ္႐ြတ္ဖတ္ပူေဇာ္ပြဲႀကီးမ်ားကို ျပဳလုပ္ေပး၍ ရပ္ကြပ္၊ေက်း႐ြာအႏွံ႔တြင္ ပရိတ္ေရစင္မ်ားပက္ဖ်န္းေပးရပါမည္။ထို႔အျပင္ အသံမစဲမဟာပ႒ာန္း ပြဲႀကီးကိုပါစီစဥ္၍က်င္းပျပဳလုပ္ေပးရပါမည္။ပ႒ာန္းပြဲၿပီးလွ်င္ ပ႒ာန္းေရစင္မ်ားကိုလည္း အထက္ပါနည္းအတိုင္း ရပ္ကြပ္၊ေက်း႐ြာအႏွံ႔တြင္ အႏၲရာယ္ကင္း ေစရန္အတြက္ ပက္ဖ်န္းေပးရပါမည္။ဤနည္းအတိုင္း ၿမိဳ႕နယ္၊တိုင္းေဒသႀကီး၊ျပည္နယ္မ်ားတြင္ပါ …

ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကပ္ေရာဂါလြတ္ေျမာက္ေရး လယ္တီဆရာေတာ္ဘုရားႀကီး၏အစီအရင္ေတာ္
Knowledge
“ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကပ္ေရာဂါေဘးမွကင္းလြတ္ေစရန္အတြက္္လူတစ္ဦးျခင္း ႀကိဳတင္ကာကြယ္ရမည့္နည္းလမ္း”

“ကို႐ိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ကပ္ေရာဂါေဘးမွကင္းလြတ္ေစရန္အတြက္္လူတစ္ဦးျခင္း ႀကိဳတင္ကာကြယ္ရမည့္နည္းလမ္း” (၂) သူတစ္ပါးအသက္ကိုသတ္ျဖတ္ျခင္းမွေရွာင္ၾကဥ္ရမည္။ (၁) အရက္ေသစာ၊မူးယစ္ေဆးဝါး သုံးစြဲျခ င္းမွေရွာင္ၾကဥ္ရမည္။ (၃) ခိုးဆိုး၊လုယက္စသည့္ မတရားေသာအမႈကိုျပဳလုပ္ျခင္းမွေရွာင္ၾကဥ္ရမည္။ (၃) ခိုးဆိုး၊လုယက္စသည့္ မတရားမႈျပဳလုပ္ျခင္းမွေရွာင္ၾကဥ္ရမည္။ (၄) သူတစ္ပါးသားမယားကိုျပစ္မွားျခင္းမွေရွာင္ၾကဥ္ရမည္။ (၅) မဟုတ္မမွန္ေသာမုသားစကားေျပာဆိုျခင္းမွေရွာင္ၾကဥ္ရမည္။ (၆) ကပ္ေရာဂါပိုဆိုးလာလွ်င္(သို႔မဟုတ္)ယခုအခ်ိန္မွစတင္၍ သက္သတ္လြတ္ကိုသာစားလွ်င္ပို၍ေကာင္းပါသည္။ (၇) ရတနသုတ္ပရိတ္ေတာ္ႀကီးႏွင့္ဘုရားခုႏွစ္ဆူ စက္ပရိတ္ေတာ္ႀကီးကို ေန႔၊ညမွန္မွန္႐ြတ္ဖတ္ပူေဇာ္ရမည္။(အေခါက္ေရမ်ားမ်ား႐ြတ္ႏိုင္ေလပိုေကာင္း ေလျဖစ္၏) (၈) ပရိတ္ခ်ည္၊ပရိတ္ႀကိဳးမ်ားကို ကိုယ္မွာေဆာင္ထားရမည္။ေဆာင္ထားရမည္ဆိုသည္မွာ လယ္တီဆရာေတာ္ဘုရားႀကီးက အတိအက်လမ္းၫႊန္ထား သည္မွာ လည္ပင္းတြင္လည္းဆြဲထားရမည္။ထို႔အတူလက္ေကာင္၀တ္ႏွစ္ဘက္တြင္လည္းခ်ည္ထားရမည္ဟု ၫႊန္ၾကားထားသည့္အတြက္ထိုအတိုင္း ေဆာင္ထားရမည္ဟု ဆိုလိုျခင္းျဖစ္ပါသည္။ (၉) တုတ္၊ဓားလက္နက္၊ေလးခြတို႔ကိုေဆာင္ထားပါ။ဘီလူးသားဘက္တို႔သည္ ၎င္းတို႔၏တန္ခိုးျဖင့္ကိုယ္ေယာင္ေဖ်ာက္ထားႏိုင္ေသာ္လည္း တုတ္၊ဓား လက္နက္၊ဆူးခြၽန္၊ေလးခြတို႔ကို မကာကြယ္ႏိုင္သျဖင့္အလြန္ေၾကာက္ၾက၏။ထို႔ေၾကာင့္လက္နက္တို႔ႏွင့္ေဝးရာသို႔ ေရွာင္ရွားထြက္ေျပးၾက၏။မိမိတို႔ကိုအႏၲရာယ္ေပးျခင္း၊ဖမ္းစားျခင္းမျပဳႏိုင္ဟု ေက်းဇူးရွင္လယ္တီဆရာေတာ္ဘုရားႀကီးက ကိုယ္ေတြ႕ႏွိမ္နင္းႏိုင္ခဲ့သည့္နည္းလမ္းျဖစ္ေၾကာင္းကိုမိန္႔ဆိုထားေလ၏။ ထို႔ေၾကာင့္ ထို႔ေၾကာင့္လမ္းသြားလမ္းလာျပဳေသာအခါတြင္ တုတ္၊ဓားလက္နက္ေဆာင္၍ရေသာနယ္မ်ားတြင္၊တုတ္၊ဓားလက္နက္မ်ားကိုေဆာင္သြားပါ။အ နည္းဆုံး …

ခ်စ္ၿပီးမွ လမ္းမခြဲ ခ်င္ဘူးဆိုရင္ေတာ့
Knowledge
ခ်စ္ၿပီးမွ လမ္းမခြဲ ခ်င္ဘူးဆိုရင္ေတာ့

ခ်စ္ၿပီးမွ လမ္းမခြဲ ခ်င္ဘူးဆိုရင္ေတာ့ ခ်စ္ၿပီးမွ လမ္းခြဲစကား ေျပာဖို႔က တကယ္ေတာ့ အားနာဖို႔ေကာင္းတယ္ ။ တစ္ေယာက္ အေၾကာင္းလည္း တစ္ေယာက္ သိေနၿပီ ။ တစ္ေယာက္ အားနည္းခ်က္ ကိုလည္း ျမင္ၿပီးမွ အဲဒါကို နင္းၿပီး လမ္းခြဲ လိုက္ၾကတာ ဘယ္ေကာင္းမလဲ ။ တကယ္ ႏွစ္ႏွစ္ကာကာ ခ်စ္တဲ့ သူေတြ ဆိုရင္ နစ္နာပါတယ္ ။ ခ်စ္တယ္ ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို လိင္ စိတ္ေျဖဖို႔အတြက္ သက္သက္ အငွားသုံးတဲ့သူေတြကို မဆိုလိုပါဘူး ။ အျပန္အလွန္ ခ်စ္မိၾကလို႔ အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ လမ္းမခြဲခ်င္ဘူး ဆိုရင္ေတာ့ ေအာက္မွာ အႀကံျပဳထားတာကို လိုက္နာၾကည့္ပါလား။ ၁။ အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ …