တာလီဘန်တွေက သူတို့ကို ဆန့်ကျင်သူတွေနဲ့ ၊အမျိုးသမီးတွေ ကို အခွင့်အရေးပေးပါမယ်လို့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲလုပ်

တာလီဘန်တွေက သူတို့ကို ဆန့်ကျင်သူတွေနဲ့ ၊အမျိုးသမီးတွေ ကို အခွင့်အရေးပေးပါမယ်လို့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲလုပ်
International-news

တာလီဘန်တွေက သူတို့ကို ဆန့်ကျင်သူတွေနဲ့ ၊အမျိုးသမီးတွေ ကို အခွင့်အရေးပေးပါမယ်လို့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲလုပ်

မောင်ယဿ ( သြဂုတ် ၁၉ )

အမေရိကန်တွေ အနှစ်၂၀ ကြာအောင် ဝင်ရောက်နှောက်ယှက်ခဲ့တဲ့ အာဖဂန်မှာ တာလီဘန်တွေ က ပြီးခဲ့တဲ့ သြဂုတ်လ ၁၅ ရက်နေ့ကစပြီးပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့တဲ့ သတင်းကတော့ တစ်ကမ္ဘာ လုံး ဟိုးလေး တကျော်ကျော် ဖြစ်ခဲ့ရပါတယ်။

၁၇ ရက်နေ့ ကတော့ တာလီဘန်တွေက သူတို့ရဲ့ တရားဝင် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ ကို လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ အဲ့ဒိပွဲမှာ သူတို့က အချက် ၃ ချက်ကို အဓိကထားပြီး ပြော ခဲ့ပါတယ်။

သူတို့က အမျိုးသမီးတွေရဲ့ အခွင့်အရေးကို လေးစားမယ် ၊ သူတို့ ကို ခုခံသူတွေကို ခွင့်လွှတ်မယ် နဲ့ အာဖဂန်နိုင်ငံကို လုံခြုံအောင် လုပ်ပေးမယ် လို့ ဆိုလိုက်ပါတယ်။

သတင်းစာရှင်လင်းပွဲကို တာလီဘန်ပြောခွင့်ရပုဂ္ဂိုလ် ဇာဘီဟူလာ မူဂျာဟစ်က ဦးစီးပြီး လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ သူတို့က ၁၉၉၀ လောက် က အုပ်ချုပ်ခဲ့တဲ့ အုပ်ချုပ်ရေး စနစ်မဟုတ်တော့ဘဲ ပြောင်းလဲသင့်တဲ့ အရာတွေ ပြောင်းလဲလိုက်ပြီလို့ ဆိုပါတယ်။ နိုင်ငံရေးပါဝါကို ညှိနှိုင်းမယ် ပြည်သူကို အကြောက်တရားနဲ့ မအုပ်ချုပ်တော့ ဘူးလို့လည်း ဆိုတယ်။

“ ၁၉၉၆ လောက်ကနေ ၂၀၀၁ ခုနှစ် လောက်ထိက ကျနော်တို့က အမျိုးသမီးတွေ ကို ပညာရေးနဲ့ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှု လုပ်ငန်းတွေမှာ ကန့်သတ်ထားခဲ့ပါတယ်။ ဘူခါ မရုံ တဲ့အမျိုးသမီးတွေ ကို အပြစ်ပေးတာတွေ ရှိခဲ့ပါတယ်” လို့ ဆိုတယ်။

အမေရိကန်တွေ ၂၀၀၁ ခုနှစ်မှာ အာဖဂန်ကို ဝင်တော့ အမျိုးသမီးကျောင်တက်ခွင့် က ၄၀% အထိတိုးတက်ခဲ့ပါတယ်လို့ မနှစ်က USAID က ထုတ်ပြန်တဲ့ စာတမ်းမှာ ပါခဲ့ပါတယ်။

လက်ရှိမှာ အနောက်နိုင်ငံတွေက တာလီဘန်တွေ ကြီးစိုးလာမှု နဲ့ ပတ်သက်ပြီး စိုးရိမ်မှုတွေ တိုးတက် နေပါတယ်။

“ ကျနော်တို့ အာဖဂန်က အမျိုးသမီး ကြီးငယ်တွေနဲ့ ပတ်သက်လာရင် သူတို့ရဲ့ ပညာရေး ၊ အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းနဲ့ တက်ကြွ လှုတ်ရှားမှုတွေ အပိတ်ခံလိုက်ရမှာကိုပါ ၊ သူတို့တွေအတွက် အကာအကွယ်လိုပါတယ်” လို့ ပူးပေါင်း ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဆိုထားပါတယ်။

တာလီဘန်တွေကျင့်သုံး တဲ့ ရှာရီရာ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ဥပဒေရှိ ပါတယ်။ အဲ့ဒိ ဥပဒေရဲ့ မူဘောင်အတိုင်း အမျိုးသမီးတွေ အစိုးရ အဖွဲ့ မျာပါဝင်ခွင့်ရမယ်လို့ မူဂျာဟစ်က ဆိုလိုက်ပါတယ်။ “ကျနော်တို့ရဲ့ ညီမတွေ အမ တွေ က အမျိုးသားတွေနဲ့ တန်းတူ အခွင့်အရေးရမှာ ပါ။

ဒါပေမဲ့ ကျနော်တို့ ရဲ့ ရှာရီရာ ဥပဒေရဲ့ မူဘောင်အတိုင်းတော့ သွားမှ ဖြစ်မှာပါ။ ပညာရေး ကျန်းမာရေး နဲ့ အခြား ကဏ္ဍ အသီးသီး တွေ မှာ သူတို့ ပါဝင်ခွင့် ရကြမှာပါ” လို့ ဆိုပါတယ်။

“ ကျနော်တို့ ရဲ့ အမျိုးသမီးတွေကလည်း မူဆလင်တွေပါပဲ ၊ သူတို့တွေ ရှာရီရာ ဥပဒေရဲ့ မူဘောင်ထဲမှာ ပျော်ရွင်စွာ နေထိုင်နိုင်ကြမှပါ။

သူတို့ တွေ အမျိုးသားတွေနဲ့ ပုခုံးချင်းယှဉ်ပြီး အလုပ်တွေ လုပ်နိုင် မှာပါ။ နိုင်ငံတကာကို သွားပြီး လုပ်ကိုင် နိုင်တဲ့ အရည်အချင်းရှိရင် နိုင်ငံတကာနဲ့ ဆက်ဆံပြီး လုပ်ကိုင် နိုင်ခွင့် ရှိမှာပါ” လို့ လည်း ဆိုခဲ့ပါတယ်။

မူဂျာဟစ်ကတော့ အဲ့ဒိနေ့ သတင်းစာရှင်းလင်ပွဲမှာ အများကြီးပြောသွားပါတယ်။ အာဖဂန်က ပြဿနာ နယ်မြေ မဟုတ်တဲ့ အကြောင်း ၊ စစ်တလင်း လည်း မဟုတ်တဲ့ အကြောင်း ၊

အနှစ် ၂၀ကျော် လွတ်လပ်ရေးအတွက် ရုန်းကန်ခဲ့တာက သီးခြားနေဖို့မဟုတ်ကြောင်း ၊ နိုင်ငံတကာနဲ့ လည်း အဆင်ပြေပြေ သွားမှာ ဖြစ်တဲ့အကြောင်း ၊

အတွင်းရန် အပြင်ရန်တွေ လည်း မလိုကြောင်း ၊ နိုင်ငံရေး ဒိုင်ယာလော့ ခ်တွေနဲ့ သွားမှာ ဖြစ်ကြောင်း ဆိုခဲ့ပါတယ်။ လက်တွေ့မှာ ဖြစ်လာ မဖြစ်လာကတော့ စောင့်ကြည့်ဖို့ ပဲရှိပါတယ်။

REF : world of buzz,Photo:Credit  aljazeera

Zawgyi

တာလီဘန္ေတြက သူတို႔ကို ဆန႔္က်င္သူေတြနဲ႔ ၊အမ်ိဳးသမီးေတြ ကို အခြင့္အေရးေပးပါမယ္လို႔ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲလုပ္

တာလီဘန်တွေက သူတို့ကို ဆန့်ကျင်သူတွေနဲ့ ၊အမျိုးသမီးတွေ ကို အခွင့်အရေးပေးပါမယ်လို့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲလုပ်
တာလီဘန်တွေက သူတို့ကို ဆန့်ကျင်သူတွေနဲ့ ၊အမျိုးသမီးတွေ ကို အခွင့်အရေးပေးပါမယ်လို့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲလုပ်

ေမာင္ယႆ ( ၾသဂုတ္ ၁၉ )

အေမရိကန္ေတြ အႏွစ္၂၀ ၾကာေအာင္ ဝင္ေရာက္ေႏွာက္ယွက္ခဲ့တဲ့ အာဖဂန္မွာ တာလီဘန္ေတြ က ၿပီးခဲ့တဲ့ ၾသဂုတ္လ ၁၅ ရက္ေန႔ကစၿပီးျပန္လည္ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ခဲ့တဲ့ သတင္းကေတာ့ တစ္ကမာၻ လုံး ဟိုးေလး တေက်ာ္ေက်ာ္ ျဖစ္ခဲ့ရပါတယ္။

၁၇ ရက္ေန႔ ကေတာ့ တာလီဘန္ေတြက သူတို႔ရဲ႕ တရားဝင္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ ကို လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ အဲ့ဒိပြဲမွာ သူတို႔က အခ်က္ ၃ ခ်က္ကို အဓိကထားၿပီး ေျပာ ခဲ့ပါတယ္။

သူတို႔က အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးကို ေလးစားမယ္ ၊ သူတို႔ ကို ခုခံသူေတြကို ခြင့္လႊတ္မယ္ နဲ႔ အာဖဂန္ႏိုင္ငံကို လုံၿခဳံေအာင္ လုပ္ေပးမယ္ လို႔ ဆိုလိုက္ပါတယ္။

သတင္းစာရွင္လင္းပြဲကို တာလီဘန္ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ ဇာဘီဟူလာ မူဂ်ာဟစ္က ဦးစီးၿပီး လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ သူတို႔က ၁၉၉၀ ေလာက္ က အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး စနစ္မဟုတ္ေတာ့ဘဲ ေျပာင္းလဲသင့္တဲ့ အရာေတြ ေျပာင္းလဲလိုက္ၿပီလို႔ ဆိုပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးပါဝါကို ညႇိႏႈိင္းမယ္ ျပည္သူကို အေၾကာက္တရားနဲ႔ မအုပ္ခ်ဳပ္ေတာ့ ဘူးလို႔လည္း ဆိုတယ္။

“ ၁၉၉၆ ေလာက္ကေန ၂၀၀၁ ခုႏွစ္ ေလာက္ထိက က်ေနာ္တို႔က အမ်ိဳးသမီးေတြ ကို ပညာေရးနဲ႔ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ လုပ္ငန္းေတြမွာ ကန႔္သတ္ထားခဲ့ပါတယ္။ ဘူခါ မ႐ုံ တဲ့အမ်ိဳးသမီးေတြ ကို အျပစ္ေပးတာေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္” လို႔ ဆိုတယ္။

အေမရိကန္ေတြ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္မွာ အာဖဂန္ကို ဝင္ေတာ့ အမ်ိဳးသမီးေက်ာင္တက္ခြင့္ က ၄၀% အထိတိုးတက္ခဲ့ပါတယ္လို႔ မႏွစ္က USAID က ထုတ္ျပန္တဲ့ စာတမ္းမွာ ပါခဲ့ပါတယ္။

လက္ရွိမွာ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြက တာလီဘန္ေတြ ႀကီးစိုးလာမႈ နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စိုးရိမ္မႈေတြ တိုးတက္ ေနပါတယ္။

“ က်ေနာ္တို႔ အာဖဂန္က အမ်ိဳးသမီး ႀကီးငယ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လာရင္ သူတို႔ရဲ႕ ပညာေရး ၊ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းနဲ႔ တက္ႂကြ လႈတ္ရွားမႈေတြ အပိတ္ခံလိုက္ရမွာကိုပါ ၊ သူတို႔ေတြအတြက္ အကာအကြယ္လိုပါတယ္” လို႔ ပူးေပါင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ဆိုထားပါတယ္။

တာလီဘန္ေတြက်င့္သုံး တဲ့ ရွာရီရာ ဘာသာေရးဆိုင္ရာ ဥပေဒရွိ ပါတယ္။ အဲ့ဒိ ဥပေဒရဲ႕ မူေဘာင္အတိုင္း အမ်ိဳးသမီးေတြ အစိုးရ အဖြဲ႕ မ်ာပါဝင္ခြင့္ရမယ္လို႔ မူဂ်ာဟစ္က ဆိုလိုက္ပါတယ္။ “က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ညီမေတြ အမ ေတြ က အမ်ိဳးသားေတြနဲ႔ တန္းတူ အခြင့္အေရးရမွာ ပါ။

တာလီဘန်တွေက သူတို့ကို ဆန့်ကျင်သူတွေနဲ့ ၊အမျိုးသမီးတွေ ကို အခွင့်အရေးပေးပါမယ်လို့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲလုပ်1

ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တို႔ ရဲ႕ ရွာရီရာ ဥပေဒရဲ႕ မူေဘာင္အတိုင္းေတာ့ သြားမွ ျဖစ္မွာပါ။ ပညာေရး က်န္းမာေရး နဲ႔ အျခား က႑ အသီးသီး ေတြ မွာ သူတို႔ ပါဝင္ခြင့္ ရၾကမွာပါ” လို႔ ဆိုပါတယ္။

“ က်ေနာ္တို႔ ရဲ႕ အမ်ိဳးသမီးေတြကလည္း မူဆလင္ေတြပါပဲ ၊ သူတို႔ေတြ ရွာရီရာ ဥပေဒရဲ႕ မူေဘာင္ထဲမွာ ေပ်ာ္႐ြင္စြာ ေနထိုင္ႏိုင္ၾကမွပါ။

သူတို႔ ေတြ အမ်ိဳးသားေတြနဲ႔ ပုခုံးခ်င္းယွဥ္ၿပီး အလုပ္ေတြ လုပ္ႏိုင္ မွာပါ။ ႏိုင္ငံတကာကို သြားၿပီး လုပ္ကိုင္ ႏိုင္တဲ့ အရည္အခ်င္းရွိရင္ ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ဆက္ဆံၿပီး လုပ္ကိုင္ ႏိုင္ခြင့္ ရွိမွာပါ” လို႔ လည္း ဆိုခဲ့ပါတယ္။

မူဂ်ာဟစ္ကေတာ့ အဲ့ဒိေန႔ သတင္းစာရွင္းလင္ပြဲမွာ အမ်ားႀကီးေျပာသြားပါတယ္။ အာဖဂန္က ျပႆနာ နယ္ေျမ မဟုတ္တဲ့ အေၾကာင္း ၊ စစ္တလင္း လည္း မဟုတ္တဲ့ အေၾကာင္း ၊

အႏွစ္ ၂၀ေက်ာ္ လြတ္လပ္ေရးအတြက္ ႐ုန္းကန္ခဲ့တာက သီးျခားေနဖို႔မဟုတ္ေၾကာင္း ၊ ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ လည္း အဆင္ေျပေျပ သြားမွာ ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း ၊

အတြင္းရန္ အျပင္ရန္ေတြ လည္း မလိုေၾကာင္း ၊ ႏိုင္ငံေရး ဒိုင္ယာေလာ့ ခ္ေတြနဲ႔ သြားမွာ ျဖစ္ေၾကာင္း ဆိုခဲ့ပါတယ္။ လက္ေတြ႕မွာ ျဖစ္လာ မျဖစ္လာကေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္ဖို႔ ပဲရွိပါတယ္။

REF : world of buzz
Photo: aljazeera

No Comments

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

ေလထဲက ကာဗြန္ေတြကိုစုပ္ဖို့ အစၥေရးက နည္းပညာျမင့္ မိုးပ်ံပူေဖာင္းႀကီးေတြ လႊတ္တင္ဖို့ စီစဥ္ေန
International-news
ေလထဲက ကာဗြန္ေတြကိုစုပ္ဖို့ အစၥေရးက နည္းပညာျမင့္ မိုးပ်ံပူေဖာင္းႀကီးေတြ လႊတ္တင္ဖို့ စီစဥ္ေန

ေလထဲက ကာဗြန္ေတြကိုစုပ္ဖို့ အစၥေရးက နည္းပညာျမင့္ မိုးပ်ံပူေဖာင္းႀကီးေတြ လႊတ္တင္ဖို့ စီစဥ္ေန ေမာင္ယႆ ( နိုဝင္ဘာ ၅ ) ကမၻာႀကီး ပူေႏြးလာေစရန္ လုပ္ေနတဲ့ ကမၻာ့ေလထုအေပၚလြာမွာ ရွိတဲ့ ကာဗြန္ေတြကို စုပ္ယူဖို့အတြက္ နည္းပညာ ျမင့္မိုးပ်ံပူေဖာင္း ႀကီးေတြကို လႊတ္တင္ဖို့ အစၥေရးက စမ္းသက္မွုေတြလုပ္ေနပါတယ္။ ကမၻာ့ေလထုထဲကို ကာဗြန္ေတြကို စုတ္ယူၿပီး ျပန္လည္ အသုံးျပဳလို့ရတဲ့ နည္းပညာတစ္ရပ္ကို တီထြင္နိုင္ၿပီ ျဖစ္ေပမဲ့ စမ္းသက္မွုေတြ လုပ္ရဦးမွာပါ။ ေလာေလာဆယ္ ပထမဦးဆုံး တစ္လုံးကို စမ္းသက္လႊတ္ တင္ထားပါတယ္။ ကမၻာ့ေလထုထဲက ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ကို စိုက္ပ်ိဳးေရး စက္မွုလုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ႐ုပ္ႂကြင္းေလာင္စာ အသုံးျပဳမွုကေန ထုတ္လႊတ္ေပးလိုက္တာပါ။ လက္ရွိ ကမၻာမွာျဖစ္ေပၚေနတဲ့ ပူေႏြးလာမွုရဲ့ …

သူပုန္ေတြ ခ်ီတက္လာလို့ အီသီယိုပီးယားမွာ အေရးေပၚအေျခအေနေၾကညာ
International-news
သူပုန္ေတြ ခ်ီတက္လာလို့ အီသီယိုပီးယားမွာ အေရးေပၚအေျခအေနေၾကညာ

သူပုန္ေတြ ခ်ီတက္လာလို့ အီသီယိုပီးယားမွာ အေရးေပၚအေျခအေနေၾကညာ ေမာင္ယႆ ( နိုဝင္ဘာ ၃ ) တိုက္ဂေရးေဒသ ေျမာက္ပိုင္းမွာေနတဲ့ သူပုန္ေတြတပ္က ၿမိဳ့ ေတာ္နားအထိ ခ်ီတက္လာတဲ့ အတြက္ တိုင္ျပည္အေရးေပၚအေျခအေန ေၾကညာေၾကာင္း အီသီယိုပီးယား အစိုးရက မေန႔က ေၾကညာလိုက္ပါတယ္။ တိုက္ဂေရးျပည္သူ႔လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္ဦး (TPLF) ရဲ့ တပ္ေတြက ၿမိဳ့ေတာ္ အက္ဒစ္အာဘာဒါ ကို သြားတဲ့ လမ္းေၾကာင္းေပၚမွာရွိတဲ့ ဒက္ဆီနဲ႔ ကြန္ေဘာ္ခ်ာၿမိဳ့ေတြကို သိမ္ပိုက္ထားလိုက္ပါၿပီ။ သူပုန္တပ္ေတြ ခ်ီတက္လာၿပီျဖစ္လို့ ၿမိဳ့ေတာ္အနီးတဝိုက္ နဲ႔ ၿမိဳကေတာ္ေန ျပညသူမ်ား ရရာလက္နက္စြဲကိုင္ၿပီး သူပုန္ေတြ ကို ျပန္လည္တိုက္ခိုက္ဖို့ ျပင္ဆင္ၾကပါဆိုၿပီး ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ အာဘီယီအာမက္ က သတိေပးႏွိုးေဆာ္ထားပါတယ္။ …

ဂျပန်တော်ဝင်မင်းသမီးမာကိုက အချစ်အတွက်နဲ့ ဒီကနေ့ နန်းမွေစွန့်လိုက်ပါပြီ
International-news
ဂျပန်တော်ဝင်မင်းသမီးမာကိုက အချစ်အတွက်နဲ့ ဒီကနေ့ နန်းမွေစွန့်လိုက်ပါပြီ

ဂျပန်တော်ဝင်မင်းသမီးမာကိုက အချစ်အတွက်နဲ့ ဒီကနေ့ နန်းမွေစွန့်လိုက်ပါပြီ ရင်ငြိမ်းနွေ ( အောက်တိုဘာ ၂၆ ) အချစ်ဆိုတဲ့အရာဟာ တော်တော်ထူးဆန်းတဲ့အရာပါ။ အသက်အရွယ် ရုပ်ရည် အဆင့်အတန်းတွေကို ကျော်ဖြတ်ပြီး သူချစ်ချင်တဲ့ အရာကိုချစ်အောင် လုပ်ပစ်လိုက်တာချည်းပါပဲ။ ဒီကနေ့ ဂျပန်တော်ဝင်မင်းသမီးမာကို ( ၃၀ နှစ်) က သူမရဲ့ချစ်သူ သာမန်အရပ်သား ကိုင်းကိုမူရိုနဲ့ စည်ပင်ရုံးမှာ လက်ထပ်လိုက်ပါပြီ။ ကိုမူရိုက နယူးယောက်ခ်ဥပဒေကုမ္ပဏီတစ်ခုမှာ အလုပ်လုပ်တဲ့ဝန်ထမ်းတစ်ယောက်ပါ။ တော်ဝင်မိသားစုဝင် တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ မာကိုက အရပ်သားကိုမူရိုကို လက်ထပ်လိုက်တဲ့အတွက်ကြောင့် သူမရဲ့ တော်ဝင်နန်းမွေကို စွန့်လွှတ်လိုက်ရပါတယ်။ ဂျပန်ဘုရင် နာရူဟီတို ရဲ့တူမဖြစ်သူ မင်းသမီးမာကိုက အကြီးဆုံးနန်းမွေခံမင်းသမီး ဖြစ်ပါတယ်။ သူမက နန်းတော်အဆောင်မှူးတွေအကူအညီနဲ့ စည်ပင်ရုံးမှာ လက်ထပ်ခဲ့တာပါ။ …